Reviews

Christian Karlsen - Reviews

Torstensson gets the wind to win over wide white plains

Stockholm - Konserthuset - 18 March 2019

 

 

NORBOTTEN NEO / CHRISTIAN KARLSEN

 

Svensk Musikvår - a musician and composer-driven six-day festival - is not as always blue-yellow as the name suggests. Nor is it exclusively about newly written works. Sunday's main feature, the "Lantern Lectures" composed around the turn of the millennium, was carried out by two Dutch-based Swedes: Klas Torstensson (b. 1951) and Christian Karlsen (b. 1985).

 

Both are closely associated with the rich Dutch ensemble culture where contemporary, baroque and progg/indie for long have worked in the same circles and in opposition to bourgeois institution music. The composer Torstensson resides in Holland ever since 1973 and in The Hague the conductor Karlsen founded the New European Ensemble in 2008 - which today concludes the festival with music by legendary Sofia Gubaidulina.

 

Norrbotten NEO, the only Swedish contemporary music ensemble with a national assignment, is also an international group. In any case, as they extend their lineup with freelancers from the continent. Art music at the elite level, regardless of genre, knows no boundaries throughout the EU, and in today's stiff competition, Swedish symphony orchestras are becoming increasingly multinational.

 

No, with only local forces, one would not get far to perform Klas Torstensson's demanding "Lantern Lectures", that make up the spin-off from the "Expedition" - his grand opera about the polar explorer Andrée. An as intense as expansive soundscape for virtuoso chamber ensemble; in total 75 high-voltage minutes for the Norrbotten NEO.

 

These are powerful forces that Klas Torstensson sets in motion; eruptive sound blocks in an inexorably driving dynamics. As a refined choreography of sound bodies - hard, rough, hollow, sparkling - which undeniably pulls the listener out towards Arctic fantasy landscapes. Fascinating how Torstensson can make the wind to win over wide white spaces only with ordinary instruments. This is an extraordinary art of sound and a totally astonishing performance by the group from Piteå.

Stockhausen-preview smaakt naar meer

 

 

Tijdens OFF bleek een voorproefje van het Stockhausen-project Aus LICHT veelbelovend. Tsoupaki raakt in Fortress Europe aan urgente thematiek, echter zonder een urgente opera te maken. Met het Opera Forward Festival verkent DNO de toekomst van de opera. En dus staat er op de tweede editie veel nieuw werk van jonge makers. Opvallend is de aandacht voor actualiteit en politiek engagement.

 

Zo schreef Calliope Tsoupaki met Fortress Europe een muziektheatrale allegorie over de vluchtelingencrisis, populisme en de besluiteloosheid van de Europese politiek. Urgente thema’s, die maandag echter niet tot urgent muziektheater leidden. In de Amsterdamse Schouwburg wilde de opera maar niet van de grond komen door gezwollen mythologische symboliek, eendimensionale personages en een loodzware moraal.

 

Wat niet hielp was dat Tsoupaki’s muziek zich consequent tussen twee uitersten bewoog: óf eindeloos lamenterend op lange bastonen en oosters gekruide toonladders, óf dreigend op apocalyptisch dreunend slagwerk. Op z’n best is Fortress Europe een illustratie van een schrijnend humanitair probleem. Daar veranderden de prima zangprestaties van Rosemary Joshua, Erik Slik en Yavuz Arman Isleker niets aan.

 

Meer indruk maakte de eerste preview van Aus LICHT, het driedaagse Stockhausen-project dat in 2019 in première zal gaan tijdens het Holland Festival. Voor de pauze klonk Katherina’s Gesang, een kosmisch klankritueel uit Samstag. Fluitiste Karin de Fleyt blies met haar feilloze techniek klinkende sterrenstof uit haar instrument. Haar wonderlijke timbres werden beantwoord door een percussiesextet dat met Star Trek-achtige outfits rechtstreeks vanaf Sirius leek te zijn geteleporteerd.

 

Na de pauze liet Marco Blaauw in Michaels Reise um die Erde (uit Donnerstag) horen hoe je als trompettist een aartsengel personifieert. Omgord met zes dempers vuurde hij snoeiharde kopersalvo’s af op twee duivelse trombones en liet hij een staalkaart aan echo-effecten en kleurnuances horen.

 

In de uiterst spaarzame mise-en-scène bleef Michaels Reise overeind als ijzersterk instrumentaal theater. Met een nadrukkelijk gesticulerende Christian Karlsen als gids bracht een studentenensemble van het Koninklijk Conservatorium het er zonder kleurscheuren vanaf.

 

NRC - Joep Christenhusz - 23 maart 2017